dvojne-zvijezde

Dvojna Zvijezda je gravitacijski vezan sustav dviju zvijezda koje se gibaju oko zajedničkog središta mase u eliptičnim orbitama. Zvijezda veće mase i bliže središtu mase je primarna (primary) a druga je sekundarna (secondary). Primarna zvijezda je ujedno i jačeg sjaja.
Višestruka Zvijezda je zvijezdani sustav od tri ili više gravitacijski vezanih zvijezda koje se gibaju oko zajedničkog središta mase.

Položajni kut (Position Angle, PA) - je kut koji zatvaraju primarna i sekundarna zvijezde (primarna je u središtu) u odnosu na sjever. Mjeren od sjevera prema istoku tj. tako da 0° odgovara sjeveru, 90° istoku, 180° jugu i 270°zapadu.
Separacija (separation) - kutna udaljenost izmedju primarne i sekundarne zvijezde izražena u kutnim sekundama.

Tipovi dvojnih *
obzirom na metdou detekcije

Tip	Opis
optičke (prividne)	Zvijezde nisu fizički povezane. njihov pložaj rezult je njihovog medjusobnog položaja u odnosu na naš pravac promatranja (optička iluzija)
vizualne	zvijezdani sustavi čija je dvojna priroda vidljiva teleskopom(optički).
astrometrijske	zvijezde koje se nemogu pomoću teleskopa razlučiti kao dvojne nego se njihova dvojna priroda očituje u periodičkoj devijaciji vlastitog gibanja sjajnije komponente u odnosu na pozadinske zvijezde. Devijacija gibanja uzrokovana je utjecajem manje sjajne komponente na kretanje sjajnijeg pratioca ("woble" efekt).
spektroskopske	zvijezde koje se nemogu pomoću teleskopa razlučiti kao dvojne nego se njihova dvojna priroda detektira spektroskopom.Vidljivo je pomicanje spektralnih linija koja nastaje zbog Doplerovog efekta uzrokovanog kretanjem zvijezda oko zajedničkog središta mase. Spektralne linije se spajaju kada obe zvijezde istovremeno sjeku pravac u kojem promatramo. Dva glavna tipa s obzirom na spektar su: ::Dvolinijski spektar:: :: kod zvijezda podjednakog sjaja vidljive su linije u spektru od obje zvijezde. Linije se posebno ističu kada se jedna zvijezda priližava a druga udaljava od nas ::Jednolinijski spektar:: ako je jedna zvijezda jako sjajnija od druge onda se u spektru jedino vidi kretanje spektralnih linija sjajnije zvijezde Priod: od nekoliko sati pa do nekoliko desetaka godina
pomrčinske	:: pomrčinske zvijezde :: "eclipsing binary" - zvijezde kod kojih dolazi do promjena sjaja kada jedna zvijezda zakloni drugu (fotometrijska detekcija). Do promjene sjaja dolazi i kod pulsirajućih varijablinih zvijezda.
ostali tipovi	:: Bliske dvojne zvijezde :: zvijezde sa periodima kracim od jednog dana cija je medjusobna udaljensot jako mala. Dolazi do promjene oblika zvijezda, do izmjene tvari medju zvijezdama, ... više

::observing list::

s&t observing list

metode mjerenja separacije i položajnog kuta (PA) vizualnih dvojnih *

- ring micrometar (izmislio ju je rudjer bošković )
- chronometric method
- illuminated Reticle Eyepieces (celestron micro guide,meade astrometric eyepeice) - dobson modificirana metoda
- double image micrometer
- diffraction Grating Micrometer(homemade)
- filar micrometar
- CCD camera (Drift method, astrometry, photometry )

::Literatura::

[1] Observing and Measuring Visual Double Stars, Bob Argyle
[2] S&T, July 2004
[3] Vladis Vujnović, Rječnik Astronomije i fizike svemirskog prostora, Zagreb 2004.

::Linkovi::